ABD ile İran arasındaki gerilim sürerken, ABD ordusunun sahada kullandığı ileri teknoloji sistemlerin detayları da ortaya çıkmaya başladı. Askeri kaynaklara göre Washington yönetimi, operasyonların ilk aşamasında hedef tespiti ve planlama süreçlerinde yapay zeka destekli sistemlerden yararlanıyor.
Pentagon’un bu süreçte devreye aldığı en önemli sistemlerden biri, ABD merkezli teknoloji şirketi Palantir Technologies tarafından geliştirilen “Maven” adlı yapay zeka platformu oldu. Sistem, casus uydulardan ve farklı istihbarat kaynaklarından elde edilen verileri saniyeler içinde analiz ederek olası hedefleri belirleyebiliyor.
Maven ve Claude birlikte çalışıyor
Maven sistemiyle birlikte kullanılan bir diğer yapay zeka aracı ise Anthropic tarafından geliştirilen “Claude”. Claude, Maven’in topladığı verileri analiz ederek hedefleri önem sırasına göre sınıflandırıyor ve operasyon planlarının daha hızlı hazırlanmasını sağlıyor.
Askeri yetkililere göre iki sistemin birlikte kullanılması, normal şartlarda haftalar sürebilecek stratejik planlamaların çok daha kısa sürede hazırlanmasına imkân tanıyor. Bu sayede yüzlerce farklı coğrafi nokta hızlı şekilde analiz edilerek İran’ın olası karşılık verme kapasitesini sınırlamaya yönelik planlar oluşturulabiliyor.
“Savaş teknolojisinde yeni bir dönem”
ABD merkezli düşünce kuruluşu Center for a New American Security Başkan Yardımcısı Paul Scharre, yapay zekanın savaş alanında aktif şekilde kullanılmasını “askeri teknolojide yeni bir aşama” olarak değerlendirdi.
Scharre, yapay zekanın artık yalnızca teorik bir kavram olmadığını belirterek, bu teknolojinin hedef belirleme ve operasyon planlamasında insan kapasitesinin çok ötesinde hız sağladığını ifade etti.
Pentagon’da geniş kullanım
ABD Savunma Bakanlığı’nın, 2024 yılının sonlarına doğru Claude sistemini Maven platformuyla birlikte kullanmaya başladığı belirtiliyor. Bu süreçte Başkan Donald Trump yönetimiyle birlikte yapay zekanın askeri alandaki kullanımının daha da genişletildiği ifade ediliyor.
Pentagon verilerine göre 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 20 binden fazla askeri ve sivil personel bu sistemi aktif şekilde kullanıyor.
Afganistan’dan İran’a uzanan deneyim
ABD medyasında yer alan raporlara göre, İran operasyonunda görev yapan komutanlar bu sistemlere yabancı değil. Maven’in önceki sürümleri, ABD’nin 2021 United States withdrawal from Afghanistan sürecinde ve 2023 Hamas attack on Israel sonrasında İsrail’e sağlanan istihbarat desteğinde de kullanılmıştı.
İsrail ordusu da yaptığı açıklamada, binlerce potansiyel hedefin belirlenmesinde ABD ile yakın iş birliği yürütüldüğünü ve yapay zeka sistemlerinin önemli rol oynadığını bildirdi.
Teknoloji şirketleri arasında yarış
Yapay zekanın askeri alandaki kullanımının artması, teknoloji şirketleri arasındaki rekabeti de hızlandırdı. NATO geçtiğimiz yıl Palantir ile bir anlaşma imzalarken, Maven sisteminin komutanlara hızlı karar alma imkânı sağlayan gelişmiş bir araç olduğu belirtildi.
Öte yandan teknoloji dünyasının önemli aktörleri arasında yer alan OpenAI ile xAI gibi şirketlerin de Pentagon’un ileri teknoloji projelerinde yer alabilmek için yeni girişimlerde bulunduğu ifade ediliyor.
