Kürt siyasetçiler, akademisyenler ve yorumcular, Kürt nüfusunun büyüklüğüne rağmen parlamentoda çok sınırlı sayıda sandalye ile temsil edilmesine tepki gösteriyor.
Rûdaw’ın Rojava muhabiri Vivyan Fetah’ın aktardığı bilgilere göre, mevcut seçim sistemi kapsamında Kürtlerin parlamentoda yaklaşık 9 milletvekili ile temsil edilmesi bekleniyor. Ancak bu rakamın, Kürt nüfusuna kıyasla oldukça düşük olduğu belirtiliyor.
Rojava’da Seçimler İlk Kez Bu Kadar Geniş Yapılacak
Yarın gerçekleştirilecek seçimlerin yalnızca Şam yönetiminin kontrolündeki bölgelerde değil, daha önce seçim yapılmayan Özerk Yönetim bölgelerinde de uygulanacağı ifade edildi.
Kürt nüfusunun yoğun olarak yaşadığı Haseke, Kamışlo, Kobani ve Efrin gibi kentlerde seçim hazırlıkları sürerken, Haseke vilayetinde ayrılan 15 sandalyenin Kürtler ve Araplar arasında paylaştırılması tartışmaları beraberinde getirdi.
Aktarılan bilgilere göre:
Kamışlo’da 4 sandalye için 7 aday yarışıyor.
Haseke merkezinde 3 sandalye için 13 aday bulunuyor.
Derik’te 2 sandalye için 2 aday yarışıyor.
Kobani’de de seçim yapılacak.
“Kürtler Ayrı Bir Toplumsal Blok Olarak Tanınmıyor”
Vivyan Fetah, Şam yönetiminin seçim sisteminde Kürtleri ayrı bir toplumsal yapı olarak kabul etmediğini belirterek, bunun temsil krizini daha da derinleştirdiğini söyledi.
Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) seçimlere doğrudan katılmadığı ancak partiye yakın bazı isimlerin bağımsız aday veya farklı listeler üzerinden yarıştığı ifade edildi.
Öte yandan Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) çevresinde de adaylık tartışmalarının sürdüğü belirtilirken, karmaşık seçim sistemi nedeniyle aday dağılımının net şekilde ayrıştırılamadığı kaydedildi.
2 Milyon Nüfusa Karşılık Sadece 210 Seçmen
Seçim sistemine yönelik en büyük eleştirilerden biri de oy kullanacak seçmen sayısının sınırlı olması oldu.
Rûdaw muhabiri Vivyan Fetah’ın verdiği bilgilere göre, Haseke vilayetinde yaklaşık 2 milyonluk nüfusa rağmen yalnızca yaklaşık 210 kişinin oy kullanma hakkına sahip olduğu belirtildi.
Bu durumun demokratik temsil açısından ciddi soru işaretleri doğurduğu ifade edilirken, Kürtlerin gerçek siyasi ağırlığının parlamentoya yansımadığı yönünde eleştiriler yapıldı.
“Kürtlere 6-9 Sandalye Verilmesi Kabul Edilemez”
Duhok Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Elî Mîranî de konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, Suriye’deki Kürt nüfusunun yüzde 15 ila 20 arasında olduğunu belirterek, parlamentoda Kürtlere en az 25 ila 35 sandalye verilmesi gerektiğini söyledi.
“Kürtlere yalnızca yüzde 6’lık temsil verilmesi kabul edilemez” diyen Mîranî, bunun ilerleyen süreçte Kürtlerin siyasi etkisini daha da azaltabileceği uyarısında bulundu.
Mîranî, “Kürtler bu ülkenin asli unsurlarındandır. Parlamentoda güçlü şekilde temsil edilmeleri gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“Kürtlere Kota Verilmeliydi”
Ulusal uzlaşının sağlanabilmesi için Kürtlere özel bir kota ayrılması gerektiğini savunan Mîranî, Şam yönetiminin yaklaşımını eleştirerek şu ifadeleri kullandı:
“Kürtlerin bu ülkenin kendi ülkeleri olduğunu hissedebilmesi için parlamentoda en az 25, 30 ya da 35 sandalye verilmeliydi.”
Mîranî ayrıca, mevcut yaklaşımın geçmişteki Baas yönetiminin bakış açısını sürdürdüğünü savundu.
“Boykot Çözüm Değil”
Seçimlerin boykot edilmesi tartışmalarına da değinen Mîranî, Kürtlerin her platformda varlık göstermesi gerektiğini belirtti.
“Her yerde bulunmalı ve sesinizi duyurmalısınız” diyen Mîranî, ancak Kürtlerin düşük temsil oranını da sorgulamaktan vazgeçmemesi gerektiğini ifade etti.
Şam-DSG Anlaşması Sonrası Yeni Süreç
Hatırlanacağı üzere, Suriye geçici hükümeti ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasında yaşanan gerilim nedeniyle Rojava bölgesi daha önce seçim sürecinin dışında bırakılmıştı.
Ancak Ocak ayında taraflar arasında imzalanan anlaşma sonrası, Rojava’daki sivil ve askeri yapıların devlet sistemiyle entegrasyonu konusunda yeni bir süreç başlamıştı.
Bu gelişmenin ardından Kürtlerin Suriye Parlamentosu’ndaki temsiliyetinin artırılması konusu yeniden gündeme taşındı.