İlk konvoyun bugün itibarıyla Rabia üzerinden Irak’a ulaşması, bölgede ekonomik ve siyasi dengeleri yeniden tartışmaya açtı.
Irak merkezi hükümeti, yeni güzergahı “ekonomik çeşitlilik ve bölgesel entegrasyon” açısından stratejik bir adım olarak değerlendirirken, Kürdistan Bölgesi yönetimi ise bu hamlenin Duhok’taki İbrahim Halil Sınır Kapısı’nın etkisini azaltmaya yönelik olduğu görüşünde.
Bağdat’tan “Kalkınma Yolu” Vurgusu
Irak Sınır Kapıları Heyeti Başkanı Ömer Vaili, Rabia Sınır Kapısı’nda Türk tırlarıyla birlikte yaptığı açıklamada, yeni transit hattının Irak’ı küresel lojistik ağın önemli merkezlerinden biri haline getireceğini söyledi.
Vaili, Türkiye’den başlayıp Basra Körfezi’ne kadar uzanması planlanan “Kalkınma Yolu Projesi” kapsamında Rabia güzergahının kritik rol üstleneceğini belirterek, transit geçişlerin ekonomik hareketliliği ciddi ölçüde artıracağını ifade etti.
Erbil’den Kritik Uyarı
Yeni güzergahın öne çıkması, Kürdistan Bölgesi’nde ise endişe yarattı. Irak Parlamentosu Ekonomi Komisyonu Üyesi Sırwa Muhammed, Rabia Kapısı’nın aktif hale getirilmesinin temel hedeflerinden birinin İbrahim Halil Sınır Kapısı’nı devre dışı bırakmak olduğunu savundu.
Muhammed, Kürdistan Bölgesi yönetimine çağrıda bulunarak, Bağdat’ın gümrüklerin dijitalleştirilmesini içeren ASYCUDA sistemini şart koştuğunu ve ekonomik kayıpların önüne geçmek için merkezi hükümetle hızlı şekilde koordinasyon sağlanması gerektiğini dile getirdi.
120 Kilometrelik Avantaj
Rabia güzergahının tercih edilmesindeki en önemli nedenlerden biri de mesafe ve maliyet avantajı oldu. Yetkililerin verdiği bilgilere göre, Türkiye-Suriye sınırındaki Nusaybin’den çıkan bir tır, Rabia üzerinden Musul’a yaklaşık 180 kilometrede ulaşabiliyor.
Mevcut İbrahim Halil hattında ise bu mesafe yaklaşık 300 kilometreyi buluyor. Yaklaşık 120 kilometrelik farkın, taşımacılık sektöründe ciddi yakıt ve zaman tasarrufu sağlayacağı belirtiliyor.
Suriye Ticaret Haritasına Geri Dönmek İstiyor
Uzun yıllardır savaş ve yaptırımlarla ekonomik sıkıntılar yaşayan Suriye yönetimi de yeni transit hattını önemli bir fırsat olarak görüyor. Şam yönetimi, Türk tırlarına sağlanan gümrük kolaylıkları sayesinde ülkenin yeniden uluslararası lojistik ve ticaret ağlarına dahil olmayı hedeflediğini açıkladı.
Uzmanlara göre Rabia hattının aktif hale gelmesi, önümüzdeki süreçte Türkiye-Irak-Suriye üçgeninde ticaret dengelerini yeniden şekillendirebilir.