İhracatın yüzde 51’inin yalnızca ilk 500 girişim tarafından yapılması da dış ticaretteki yoğunlaşmayı ortaya koydu.
Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri'ne göre, 2025 yılında Türkiye’de 166 bin 459 girişim ihracat yaparken, ithalat yapan girişim sayısı 323 bin 769 olarak kayıtlara geçti.
İhracatın Yüzde 46,1’i Büyük Girişimlerden
Çalışan sayısına göre yapılan değerlendirmede, ihracatta büyük ölçekli girişimlerin güçlü ağırlığı görüldü.
250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli girişimler toplam ihracatın yüzde 46,1’ini gerçekleştirdi.
İhracatın yüzde 18,3’ü mikro ölçekli, yüzde 17,3’ü küçük ölçekli ve yüzde 18,3’ü orta ölçekli girişimler tarafından gerçekleştirildi.
İhracat yapan girişimlerin yüzde 74,2’sini ise yalnızca 1-9 çalışanı bulunan mikro ölçekli işletmeler oluşturdu.
İthalatın Yüzde 59,4’ü Büyük İşletmelerden
İthalatta büyük ölçekli girişimlerin ağırlığı daha da belirginleşti.
250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük girişimler, toplam ithalat yapan girişimlerin yalnızca yüzde 1,1’ini oluşturmasına rağmen Türkiye'nin toplam ithalatının yüzde 59,4’ünü gerçekleştirdi.
Mikro ölçekli girişimlerin ithalattaki payı yüzde 10,7, küçük işletmelerin yüzde 11,9, orta ölçekli girişimlerin ise yüzde 18 olarak gerçekleşti.
İhracatın Yarısından Fazlası Sanayiden
Sektörel dağılımda ihracatın lokomotifi sanayi oldu.
Ana faaliyeti sanayi olan girişimler Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 57,6’sını gerçekleştirdi. Sanayi girişimlerinin ithalattaki payı ise yüzde 45,4 olarak hesaplandı.
Ticaret sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin ihracattaki payı yüzde 37,7, ithalattaki payı yüzde 37,8 oldu.
Sanayi ihracatında büyük ölçekli girişimler yüzde 70,3’lük payla öne çıkarken, ticaret sektörünün ihracatında 1-249 çalışanı bulunan küçük ve orta ölçekli girişimlerin toplam payı yüzde 89’a ulaştı.
Sanayi İhracatında Avrupa Birliği Öne Çıktı
Sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler ihracatlarının yüzde 49,2’sini Avrupa Birliği ülkelerine gerçekleştirdi.
AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinin payı yüzde 14,3, Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payı ise yüzde 10,9 olarak kaydedildi.
Avrupa Birliği ülkelerine gerçekleştirilen toplam ihracatın yüzde 66,3’ünü sanayi sektöründeki girişimler yaptı.
Sanayi girişimleri ithalatlarının yüzde 35,3’ünü AB ülkelerinden, yüzde 25,9’unu Diğer Asya ülkelerinden ve yüzde 15,9’unu AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinden gerçekleştirdi.
İmalat Sanayi İhracatta Gücünü Korudu
İmalat sanayi ürünleri ihracatının yüzde 59,5’i ana faaliyeti sanayi olan girişimler tarafından gerçekleştirildi. Ticaret sektöründeki girişimlerin payı ise yüzde 36,3 oldu.
Sanayi sektöründeki girişimlerin gerçekleştirdiği ihracatın yüzde 97,6’sını imalat sanayi ürünleri oluşturdu.
İmalat sanayi ürünlerinin ithalatında ise ticaret sektöründeki girişimler yüzde 43,5, sanayi sektöründeki girişimler yüzde 43,1 pay aldı.
İhracatın Yarısını İlk 500 Girişim Yaptı
Dış ticaretteki yoğunlaşmayı gösteren en dikkat çekici verilerden biri de en büyük 500 girişimin payı oldu.
Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 51’i ve ithalatının yüzde 64,8’i ilk 500 girişim tarafından gerçekleştirildi.
En fazla ihracat yapan ilk 5 girişim tek başına toplam ihracatın yüzde 8,9’unu gerçekleştirirken, en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin toplam ithalattaki payı yüzde 13,8’e ulaştı.
Az Sayıda Girişim Çok Sayıda Ülkeye İhracat Yapıyor
İhracatçıların yüzde 39’u yalnızca bir ülkeye, yüzde 14,8’i ise iki ülkeye ihracat gerçekleştirdi.
20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin toplam girişimler içerisindeki oranı yalnızca yüzde 3,2 olmasına rağmen, bu işletmeler Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 57,4’ünü gerçekleştirdi.
İthalatta ise girişimlerin yüzde 84,6’sı yalnızca tek ülkeden ürün aldı. 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı yüzde 0,8’de kalırken, bu girişimlerin toplam ithalattaki payı yüzde 52,5 olarak gerçekleşti.
Veriler, Türkiye'nin dış ticaretinde özellikle büyük ölçekli ve çok sayıda ülkeyle ticaret yapan girişimlerin belirleyici konumunu ortaya koyarken, sanayi sektörü de ihracatın ana taşıyıcısı olmayı sürdürdü.
Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri'ne ilişkin bir sonraki haber bülteninin Ekim 2027’de yayımlanması planlanıyor.