HABER: ŞAHAN ÇELİK & NEJMAN ERTUŞ
Ajans30 ekibi olarak, Hakkari’de 30 milyon Euro harcanarak kurulan Katı Atık Ayrıştırma ve Geri Dönüşüm Tesisi’nin nasıl işlediğini, geri dönüşüm yapılıp yapılmadığını, istihdamın sağlanıp sağlanmadığını ve sistemin şeffaflıkla yürütülüp yürütülmediğini kamuoyuna aktarmak üzere bölgeye gittik. Ancak karşılaştığımız tablo, açıklanan hedeflerle örtüşmeyen çarpıcı bir çöküşü ve ciddi bir denetim boşluğunu ortaya koydu.
Dev Yatırım, Büyük Sözler… Gerçek Ne?
Avrupa Birliği’nin %85 oranında finanse ettiği, toplamda yaklaşık 30 milyon Euro bütçeye sahip olan Hakkari Entegre Katı Atık Tesisi, Nisan 2020’de inşa edilmeye başlandı ve 1 Aralık 2023 tarihinde faaliyete geçirildi. Açılışında yüzlerce kişiye istihdam sağlanacağı, çevrenin korunacağı ve Hakkari’nin çöp sorununun tarihe karışacağı duyurulmuştu. Ancak Ajans30’un sahadan elde ettiği gözlemler, açıklanan tabloyla örtüşmeyen, kamu vicdanını sarsacak bir skandalı ortaya çıkardı.
Girişte Müdahale: “Gazetecileri Sakın Alma!”
Ajans30 muhabirleri, tesisi yerinde incelemek ve kamuoyunu bilgilendirmek üzere alana gitti. Tesisin kapısında kimlik beyan edilmesine rağmen güvenlik görevlisi, Müdür M.D’yi arayarak bilgi verdi. Hoparlör açıkken şu sözler net biçimde duyuldu: “Gazetecileri sakın içeri alma!” Bu engelleme üzerine görüntüler dışarıdan alındı. Ardından ekip, Hakkari’de Müdür M.D ile yüz yüze görüşme gerçekleştirdi.
Tesisin Gerçek Yüzü: Geri Dönüşüm Yok, Çöpler Gömülüyor
Yapılan çekimlerde tesisteki ayrıştırma bandının hiç çalışmadığı, çöplerin doğrudan sahaya dökülüp üzerlerinin iki iş makinası ile toprakla örtüldüğü tespit edildi. Yani geri dönüşüm yapılmıyor; aksine, çevreye zarar verme riski taşıyan çöpler gömülüyor.
Kantar Havadaydı: Kaç Ton Çöp Geldiği Bile Bilinmiyor
Tartım kantarının altındaki zemin çökmüş, kantar havada asılı kalmış durumda. Bu nedenle tesise giren atıkların miktarı belirlenemiyor. Kayıt alınamıyor. Bu durum, sistemin tamamen kontrolsüz olduğunu gözler önüne seriyor.
İstihdam Nerede? İki Operatör ve Bir Güvenlikten Başkası Yok
Açılışta yüzlerce kişiye iş sağlanacağı duyurulmuştu. Ancak tesiste yalnızca iki iş makinesi operatörü ve bir güvenlik görevlisi çalışıyor. Yatırımın ekonomik katkısı görünmüyor.
Müdür Suçu Belediyelere Attı, Ancak Cevap Veremedi
Müdür M.D, sistemin çalışmadığını kabul etti ve şu açıklamayı yaptı: “Belediyeler çöpleri ayrıştırmadan gönderiyor, biz de işleyemiyoruz.” Ancak şu sorular cevapsız kaldı: Proje hayata geçirilirken bu durum bilinmiyor muydu? Hakkari’de hiçbir belediyenin ayrıştırma altyapısı olmadığı gerçeği neden göz ardı edildi?
Ajans30’a Tehdit: “Bu Haberi Yaparsanız Sonunuz Kötü Olur!”
M.D, görüşme sırasında gazetecilerimize “Bu haberi yaparsanız sonunuz kötü olur” diyerek açık şekilde basına gözdağı verdi. Bu ifade, halkın haber alma hakkına yönelmiş doğrudan bir tehdittir.
Tekniker: “Size Ne Oluyor? Avrupa Para Veriyor!”
Sahada çalışan bir teknikerin, Ajans30 muhabirlerine söylediği şu cümle ise sorumsuzluğun boyutunu gözler önüne serdi: “Size ne oluyor? Avrupa para veriyor, sizin cebinizden mi çıkıyor?”
Yetki Bakanlıkta, Ama Denetim Nerede?
M.D’nin ifadesine göre tesisin çevresel denetiminden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sorumlu. Ankara’dan gelen ekiplerin periyodik olarak kontrol yaptığı öne sürülüyor. Ancak tesisin fiziksel durumu, sistemin işleyişi ve veri eksikliği dikkate alındığında, etkin bir denetimin yapılmadığı açıkça görülüyor.
Katı Atık Birliği Başkanı Fahri Şakar Sessizliğini Koruyor
Tesisin bağlı olduğu Katı Atık Birliği’nin başkanı olan Şemdinli Belediye Başkanı Fahri Şakar ile görüşmek isteyen Ajans30 ekibine, Şakar’ın il dışında ve Ankara’da olduğu bilgisi verildi. Yaşanan bu gelişmelere ilişkin kamuoyuna henüz bir açıklama yapılmış değil.
Ajans30’un Notu: Kamu Adına Soru Sormak Görevimizdir
Ajans30’un yaptığı bu haber; hiçbir kişi ya da kurumu hedef göstermeksizin, yalnızca kamu yararını gözeterek, yerinde gözlem ve belgelere dayalı olarak hazırlanmıştır. Gerçeği ortaya koymak ve halk adına sorular sormak, görevimizdir. Ajans30, sessizlikten değil; şeffaflıktan, hesaptan ve halktan yanadır.
